પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા એટલે શું? પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા $R \to P$ માટે સંકલિત વેગ સમીકરણ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા: જે પ્રક્રિયાનો વેગ પ્રક્રિયક $R$ ની સાંદ્રતાના પ્રથમ ઘાતને સમપ્રમાણમાં હોય,તેને પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા કહેવાય છે.
પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયાનો વેગ $\propto [R]^1$.
પ્રક્રિયા $R \to P$ માટે વિકલિત વેગ સમીકરણ:
$Rate = -\frac{d[R]}{dt} = k[R]$
$\therefore \frac{d[R]}{[R]} = -k dt \dots (i)$
બંને બાજુ સંકલન કરતા:
$\int \frac{d[R]}{[R]} = -\int k dt$
$\ln [R] = -kt + I \dots (ii)$
અહીં,$I$ એ સંકલન અચળાંક છે.
જ્યારે $t = 0$,ત્યારે $[R] = [R]_0$,જ્યાં $[R]_0$ એ પ્રક્રિયકની પ્રારંભિક સાંદ્રતા છે. આ કિંમતો સમીકરણ $(ii)$ માં મૂકતા:
$\ln [R]_0 = -k(0) + I \implies I = \ln [R]_0 \dots (iii)$
$I = \ln [R]_0$ ની કિંમત સમીકરણ $(ii)$ માં મૂકતા:
$\ln [R] = -kt + \ln [R]_0 \dots (iv)$
પદોને ગોઠવતા:
$kt = \ln [R]_0 - \ln [R]$
$kt = \ln \frac{[R]_0}{[R]}$
$k = \frac{1}{t} \ln \frac{[R]_0}{[R]} \dots (v)$
આધાર $10$ ના લઘુગણકમાં ફેરવતા:
$k = \frac{2.303}{t} \log \frac{[R]_0}{[R]} \dots (vi)$
સમીકરણ $(iv)$ નું એન્ટિલોગ લેતા:
$[R] = [R]_0 e^{-kt} \dots (vii)$

Explore More

Similar Questions

પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા $A \rightarrow B$ માં,જો $k$ એ વેગ અચળાંક હોય અને પ્રક્રિયક $A$ ની પ્રારંભિક સાંદ્રતા $0.5 \ M$ હોય,તો અર્ધ-આયુષ્ય સમય કેટલો થાય?

જો બેન્ઝીન ડાયઝોનિયમ ક્લોરાઇડ $T \ K$ તાપમાને $6.93 \times 10^{-2} \ min^{-1}$ ના વેગ અચળાંક સાથે પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા આપે છે,તો પ્રક્રિયાના $90 \%$ પૂર્ણ થવા માટે લાગતો સમય ($min$ માં) કેટલો હશે? (નજીકનો પૂર્ણાંક) $(\log 2 = 0.30, \log 3 = 0.477)$.

$318 \, K$ તાપમાને વાયુ અવસ્થામાં $N_2O_5$ ના વિઘટન માટેના પ્રાયોગિક ડેટા નીચે મુજબ છે:
$t/s$ $0$ $400$ $800$ $1200$ $1600$ $2000$ $2400$ $2800$ $3200$
$10^2 \times [N_2O_5] / mol \, L^{-1}$ $1.63$ $1.36$ $1.14$ $0.93$ $0.78$ $0.64$ $0.53$ $0.43$ $0.35$

$(i)$ $[N_2O_5]$ વિરુદ્ધ $t$ નો આલેખ દોરો.
$(ii)$ પ્રક્રિયા માટે અર્ધ-આયુષ્ય સમય શોધો.
$(iii)$ $\log[N_2O_5]$ અને $t$ વચ્ચેનો આલેખ દોરો.
$(iv)$ વેગ નિયમ શું છે?
$(v)$ વેગ અચળાંકની ગણતરી કરો.
$(vi)$ $k$ પરથી અર્ધ-આયુષ્ય સમયની ગણતરી કરો અને તેની $(ii)$ સાથે સરખામણી કરો.

Difficult
View Solution

$20 \%$ પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા પૂર્ણ થવા માટે $32 \ \text{min}$ લાગે છે. તો $60 \%$ પ્રક્રિયા પૂર્ણ થવા માટે કેટલો સમય ($\text{min}$ માં) લાગશે ($.00$ માં)?

Difficult
View Solution

$A_{(g)} \rightarrow B_{(g)} + C_{(g)}$ એ પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા છે.
સમય $t$ $\infty$
$P_{\text{system}}$ $P_t$ $P_{\infty}$

પ્રક્રિયા માત્ર પ્રક્રિયક $A$ થી શરૂ કરવામાં આવી હતી. વેગ અચળાંક $k$ માટે નીચેનામાંથી કયું સમીકરણ સાચું છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo